Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rząd wydał rekordowe 11 mld zł na walkę ze skutkami powodzi
Rekordowa pomoc państwa po powodzi – 11 miliardów złotych na odbudowę
We wrześniu 2024 r. południowe województwa Polski nawiedziła niszczycielska powódź, która pozostawiła za sobą ogromne zniszczenia – zalane domy, zerwane drogi i mosty, tysiące ewakuowanych rodzin. Odpowiedzią rządu był największy w historii program pomocy dla terenów popowodziowych, opiewający na 11 mld zł. Środki te, jak podkreślił premier Donald Tusk podczas uroczystości w Głuchołazach, trafiły nie tylko na odbudowę infrastruktury, ale także na bezpośrednie wsparcie poszkodowanych. Z tej kwoty ponad 1 mld zł przekazano w formie zasiłków dla 62 tys. rodzin, a 6 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich. W Głuchołazach samorząd otrzymał aż 365 mln zł – fundusze te pokryły zarówno doraźną pomoc, jak i budowę nowego mostu, a także szkoły, żłobka i pływalni miejskiej.
Premier Tusk przypomniał, że decyzje o pomocy zapadały właśnie w Głuchołazach, bo to miasto stało się symbolem walki z żywiołem. „Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić” – mówił. Rządowe wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów, od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie. Program objął też inne miejscowości: Lądek-Zdrój, Stronie Śląskie, Bardó. W sumie pomoc rządowa jest największa w dziejach Polski – zarówno pod względem skali środków, jak i zakresu działań.
Nowy most w Głuchołazach – nowoczesny, bezpieczny, wyższy o metr
Centralnym punktem odbudowy w Głuchołazach jest nowa przeprawa mostowa na rzece Biała Głuchołaska, która zastąpiła zniszczony przez powódź tzw. „most Andrzeja”. Nowy obiekt został zaprojektowany z myślą o ekstremalnych zjawiskach hydrologicznych. Jest położony o 1 metr wyżej niż poprzednia konstrukcja, a jego przęsło opiera się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnionymi wałami koryta rzeki. Dzięki temu most jest odporny na wielką wodę i zapewni ciągłość drogi krajowej nr 40, łączącej Polskę z Czechami.
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że nowa przeprawa to przykład „odbudowy plus”. „Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne” – ocenił. Koszt budowy mostu i całej infrastruktury technicznej wyniósł 65 mln zł. Wcześniej, dzięki Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska, szybko wybudowano most tymczasowy, który zapewnił podstawową komunikację. Teraz mieszkańcy zyskali stałą, bezpieczną przeprawę, która usprawni codzienne podróże, ruch transgraniczny oraz turystykę w regionie.
Dalsze inwestycje w Głuchołazach – remonty za 50 mln zł
Otwarcie mostu to nie koniec odbudowy. W planach są kolejne prace, które mają przywrócić miastu pełną funkcjonalność i atrakcyjność. Jak zapowiedział minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak, w najbliższym czasie rozpocznie się remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym. Łączna wartość tych inwestycji wynosi prawie 50 mln zł. „Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa” – mówił Siemoniak.
Premier Donald Tusk zapewnił, że pomoc państwa nie kończy się na tych inwestycjach. „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy” – zadeklarował. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński dodał, że nowy most jest przykładem odbudowy plus: „Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”.
„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Całość rządowego pakietu pomocowego dla Głuchołaz i innych regionów opiewa na 11 mld zł. Kwota ta obejmuje m.in. dotacje na odbudowę dróg, mostów, szkół, żłobków, a także zasiłki dla rodzin, które straciły dach nad głową. Zestawienie najważniejszych liczb pokazuje skalę przedsięwzięcia:
- 11 mld zł – łączna wartość pomocy rządowej dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r.
- 365 mln zł – kwota przeznaczona wyłącznie na odbudowę Głuchołaz (most, szkoła, żłobek, pływalnia, pomoc doraźna).
- 1 mld zł – wartość zasiłków bezpośrednich wypłaconych 62 tys. rodzin.
- 65 mln zł – koszt budowy nowej przeprawy mostowej wraz z infrastrukturą techniczną.
- 50 mln zł – planowane nakłady na remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i sportowych.
- 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich w ramach pomocy powodziowej.
Co to oznacza dla mieszkańców Bochni i regionu?
Choć powódź we wrześniu 2024 r. szczególnie dotknęła Głuchołazy i inne miejscowości na południu kraju, to mieszkańcy Bochni i okolic także odczuli skutki żywiołu – lokalne podtopienia, utrudnienia na drogach, przerwy w dostawach prądu. Bochnia, choć leży w województwie małopolskim, nie ucierpiała tak mocno jak Głuchołazy, ale zdarzenia te przypominają o konieczności modernizacji lokalnej infrastruktury przeciwpowodziowej. W Bochni znajdują się mosty na rzece Raba oraz mniejsze przeprawy, które – jak pokazały ostatnie lata – mogą być zagrożone podczas intensywnych opadów.
Dla lokalnych kierowców i przedsiębiorców z Bochni ważne jest, że rząd inwestuje w bezpieczeństwo dróg krajowych – droga krajowa nr 40 (przebiegająca przez Głuchołazy) jest ważnym szlakiem tranzytowym łączącym Małopolskę z Opolszczyzną i Czechami. Odbudowa mostu w Głuchołazach skróci czas przejazdu między Krakowem a Opolem, co ułatwi transport towarów i turystykę. Dla mieszkańców Bochni, którzy często podróżują w kierunku czeskiej granicy, nowa przeprawa oznacza mniejsze ryzyko utknięcia w korkach i większe poczucie bezpieczeństwa podczas kolejnych fal wezbraniowych. Władze Bochni mogą również czerpać inspirację z rządowego programu odbudowy „plus”, aby aplikować o środki na modernizację własnych mostów i wałów przeciwpowodziowych – zwłaszcza że pula funduszy europejskich na ten cel jest wciąż dostępna.
Premier Tusk zapowiedział, że pomoc państwa nie kończy się na Głuchołazach. „My na tym nie kończymy pomocy” – zadeklarował. Dla Małopolski i Bochni oznacza to możliwość skorzystania z podobnych instrumentów (dotacje, zasiłki, wsparcie wojska) w przypadku wystąpienia kolejnych katastrof naturalnych. Lekcja z Głuchołaz jest jasna: nowoczesna infrastruktura, zaprojektowana z uwzględnieniem ekstremalnych zjawisk, potrafi uratować życie i mienie. Bochnia, leżąca w dolinie Raby, powinna tym bardziej inwestować w podobne rozwiązania.